مجله خبری تشریفات

حدیث مقطوع
حدیث مقطوع حدیثی که برخی از راویان آن ناشناخته باشد یا این که نسبت آن به معصوم مشخص و معلوم نباشد. از دید اهل سنت، حدیث مقطوع حدیثی میباشد که بیان کنده گفتار یا این که خلق و خوی تابعین باشد.

مضمون‌‌شناسی
حدیث مقطوع حدیثی میباشد که بعضا از راویان آن ناشناخته باشند یا این که نسبت حدیث به معصوم معین نباشد.[۱] در اصطلاح اهل سنت، حدیث مقطوع به هر حدیثی که بیان کنده گفتار یا این که رفتار تابعین باشد، گفته می شود.[۲] [منبع بهتری نیاز تشریفات ترحیم مشهد میباشد]

حجیت حدیث مقطوع
حدیث مقطوع نزد شیعه و پیروز اهل سنت به جهت متصل نبودن گواهی آن به معصوم ضعیف شمرده گردیده است؛[۳] چون از جهت ضعیف بودن گواهی و پیمان تابعین به تنهایی حجیتی ندارد و در صورتیکه حجیت پیدا می‌نماید که آن هر که جزء تابعین میباشد، معصوم باشد [۴] از ابوحنیفه گفته شده که درباره حدیث مقطوع گفته میباشد که:

«آنچه از فرستاده(ص) به ما رسیده میباشد، بر دیده و رمز می‌نهیم و آنچه از صحابه به ما رسیده میباشد، در فعالیت به آن مختاریم؛ ولی آنچه از تابعین نقل گردیده است؛ بایستی اذعان کرد آنها مردان بی آلایش می‌باشند و ماهم مانند آنهاییم.»[۵]
درباره حجیت حدیث مقطوع گفته‌اند که حدیث مقطوع از جهت مدرک دارای اعتبار وجود ندارد البته از جهت صدور میتواند دارای اعتبار باشد.[۶] گاهی به ماجرا مقطوعه، جدا از هم یعنی روایتی که در مدرک حدیث معصوم حذف گردیده و راوی از غیر معصوم نقل نمی‌نماید[۷] و به داستان مضمره یعنی روایتی که به مکان معصوم از ضمیر به کارگیری نماید؛ نیز مقطوعه گفته میگردد.[۸]
حدیث موثق
حدیث مُوَثّق روایتی که راویان آن تا امام معصوم در مدرک نام برده میباشد؛[۱] اگرچه بعضا از روات آن، با وجود اعتقادوباور به آن‌ها در نقل ماجرا، نظریه‌ای غیر از عقائد شیعه دوازده امامی دارا هستند. از جمله از اهل سنت میباشند یا این که از فرقه‌های شیعی مانند فطحیه و واقفیه باشند.[۲]

اقسام حدیث موثق
حدیث موثق همانند حدیث درست و حدیث حسن به سه پیمان اعلی، اوسط، ادنی تقسیم می‎گردد.[۳] علامه مامقانی تقسیمات جزیی دیگری نیز برای آن بیان نموده است.[۴]موثق اعلی حدیثی میباشد که که اتصاف راویان آن به وثاقت به دانش یا این که شهید شدن عدلین اثبات خواهد شد.یا وثاقت بعضا از راویان با دانش و بعضی دیگر با شهید شدن عدلین اثبات خواهد شد. موثق اوسط حدیثی میباشد که وثاقت راویانش به منجر شهیدشدن یک عادل بر وثاقتشان باشد یا وثاقت برخی با دانش و یا این که شهیدشدن عدلین اثبات گردد و وثاقت باقی راویان با شهیدشدن یک نفر که ظنِّ قابل متکی بودن میاورد اثبات گردد. موثقِ اَدْنی روایتی میباشد که وثاقت آحاد راویانش با یکی‌از امارات (ظن اجتهادی) اثبات خواهد شد و یا بعضی از این‌راه و بعضی از روش ظن قابل متکی بودن و یا این که شهید شدن عدلین اثبات شود.[۵] شهید ثانی اسم دیگر حدیث موثق را حدیث حاذق می‎داند[۶] ولی مامقانی این تیتر را بر خلاف اصطلاح دانسته و می گوید حدیث کارکشته مختصات حدیث درست و حسن و موثق را ندارد اما از گروه احادیث ضعیف هم وجود ندارد.[۷]

در حسن یا این که موثق بودن روایاتی که راویان آن‌ها ترکیبی از معیارهای قصه حسن و حدیث موثق را دارا هستند، اختلاف میباشد؛ بدین معنی که تنی چند از راویان آنان از اشخاصی می‌باشند که اعتقاد و باور به امامت امامان دوازده‌گانه دارااست ولی درباره وثاقتشان چیزی نقل نشده میباشد و توده‎ای دیگر از اشخاصی میباشند که گزینه اعتقاد و باور در نقل قصه‌اند ولی یا این که معتقد به امامت دوازده امام نبوده و یا این که سنی می‌باشند. بعضی این احادیث را حسن و بعضی دیگر موثق می‎دانند.[۸]

حجیت حدیث موثق
درباره حجیت مطلق حدیث موثق و اینکه آیا فعالیت دارای شهرت فقها به محتوای آن سبب حجیت مطلق آن می‎خواهد شد اختلاف حیث وجود دارااست.[۹]

حدیث مقطوع
حدیث مقطوع حدیثی که برخی از راویان آن ناشناخته باشد یا این که نسبت آن به معصوم مشخص و معلوم نباشد. از دید اهل سنت، حدیث مقطوع حدیثی میباشد که بیان کنده گفتار یا این که خلق و خوی تابعین باشد.

مضمون‌‌شناسی
حدیث مقطوع حدیثی میباشد که بعضا از راویان آن ناشناخته باشند یا این که نسبت حدیث به معصوم معین نباشد.[۱] در اصطلاح اهل سنت، حدیث مقطوع به هر حدیثی که بیان کنده گفتار یا این که رفتار تابعین باشد، گفته می شود.[۲] [منبع بهتری نیاز تشریفات ترحیم مشهد میباشد]

حجیت حدیث مقطوع
حدیث مقطوع نزد شیعه و پیروز اهل سنت به جهت متصل نبودن گواهی آن به معصوم ضعیف شمرده گردیده است؛[۳] چون از جهت ضعیف بودن گواهی و پیمان تابعین به تنهایی حجیتی ندارد و در صورتیکه حجیت پیدا می‌نماید که آن هر که جزء تابعین میباشد، معصوم باشد [۴] از ابوحنیفه گفته شده که درباره حدیث مقطوع گفته میباشد که:

«آنچه از فرستاده(ص) به ما رسیده میباشد، بر دیده و رمز می‌نهیم و آنچه از صحابه به ما رسیده میباشد، در فعالیت به آن مختاریم؛ ولی آنچه از تابعین نقل گردیده است؛ بایستی اذعان کرد آنها مردان بی آلایش می‌باشند و ماهم مانند آنهاییم.»[۵]
درباره حجیت حدیث مقطوع گفته‌اند که حدیث مقطوع از جهت مدرک دارای اعتبار وجود ندارد البته از جهت صدور میتواند دارای اعتبار باشد.[۶] گاهی به ماجرا مقطوعه، جدا از هم یعنی روایتی که در مدرک حدیث معصوم حذف گردیده و راوی از غیر معصوم نقل نمی‌نماید[۷] و به داستان مضمره یعنی روایتی که به مکان معصوم از ضمیر به کارگیری نماید؛ نیز مقطوعه گفته میگردد.[۸]
حدیث موثق
حدیث مُوَثّق روایتی که راویان آن تا امام معصوم در مدرک نام برده میباشد؛[۱] اگرچه بعضا از روات آن، با وجود اعتقادوباور به آن‌ها در نقل ماجرا، نظریه‌ای غیر از عقائد شیعه دوازده امامی دارا هستند. از جمله از اهل سنت میباشند یا این که از فرقه‌های شیعی مانند فطحیه و واقفیه باشند.[۲]

اقسام حدیث موثق
حدیث موثق همانند حدیث درست و حدیث حسن به سه پیمان اعلی، اوسط، ادنی تقسیم می‎گردد.[۳] علامه مامقانی تقسیمات جزیی دیگری نیز برای آن بیان نموده است.[۴]موثق اعلی حدیثی میباشد که که اتصاف راویان آن به وثاقت به دانش یا این که شهید شدن عدلین اثبات خواهد شد.یا وثاقت بعضا از راویان با دانش و بعضی دیگر با شهید شدن عدلین اثبات خواهد شد. موثق اوسط حدیثی میباشد که وثاقت راویانش به منجر شهیدشدن یک عادل بر وثاقتشان باشد یا وثاقت برخی با دانش و یا این که شهیدشدن عدلین اثبات گردد و وثاقت باقی راویان با شهیدشدن یک نفر که ظنِّ قابل متکی بودن میاورد اثبات گردد. موثقِ اَدْنی روایتی میباشد که وثاقت آحاد راویانش با یکی‌از امارات (ظن اجتهادی) اثبات خواهد شد و یا بعضی از این‌راه و بعضی از روش ظن قابل متکی بودن و یا این که شهید شدن عدلین اثبات شود.[۵] شهید ثانی اسم دیگر حدیث موثق را حدیث حاذق می‎داند[۶] ولی مامقانی این تیتر را بر خلاف اصطلاح دانسته و می گوید حدیث کارکشته مختصات حدیث درست و حسن و موثق را ندارد اما از گروه احادیث ضعیف هم وجود ندارد.[۷]

در حسن یا این که موثق بودن روایاتی که راویان آن‌ها ترکیبی از معیارهای قصه حسن و حدیث موثق را دارا هستند، اختلاف میباشد؛ بدین معنی که تنی چند از راویان آنان از اشخاصی می‌باشند که اعتقاد و باور به امامت امامان دوازده‌گانه دارااست ولی درباره وثاقتشان چیزی نقل نشده میباشد و توده‎ای دیگر از اشخاصی میباشند که گزینه اعتقاد و باور در نقل قصه‌اند ولی یا این که معتقد به امامت دوازده امام نبوده و یا این که سنی می‌باشند. بعضی این احادیث را حسن و بعضی دیگر موثق می‎دانند.[۸]

حجیت حدیث موثق
درباره حجیت مطلق حدیث موثق و اینکه آیا فعالیت دارای شهرت فقها به محتوای آن سبب حجیت مطلق آن می‎خواهد شد اختلاف حیث وجود دارااست.[۹]